Jedynka OSK

Przejście z automatu na manual zaczyna się od nauki pracy sprzęgłem na postoju i przy małej prędkości, a zmianę biegów w ruchu ćwiczy się dopiero potem. Kierowca, który zna już przepisy i ruch miejski, uczy się tylko obsługi samochodu, więc zwykle idzie mu szybciej niż kursantowi od zera. Problemem bywa raczej nawyk lewej nogi, która w automacie przez lata nic nie robiła.

W Jedynce uczymy jazdy zarówno na automacie, jak i na manualu, więc kierowców przesiadających się z jednej skrzyni na drugą szkolimy regularnie. Poniżej opisujemy kolejność, w jakiej przechodzimy przez nie z kursantami, oraz formalności dla osób z kodem 78. Zaczynamy od kwestii prawnych, bo od nich zależy, gdzie w ogóle wolno ćwiczyć.

W skrócie

• Kierowca z kodem 78 nie może samodzielnie prowadzić auta z manualną skrzynią, bo jest to traktowane jak jazda bez uprawnień.
• Zdjęcie kodu 78 wymaga zdania egzaminu praktycznego na manualu, bez obowiązku powtarzania kursu.
• Nauka zaczyna się od sprzęgła i wyczucia momentu, w którym zaczyna ono przenosić napęd.
• Ruszanie pod górę z hamulcem postojowym jest jednym z zadań na egzaminie praktycznym.

 

Gdzie kierowca z kodem 78 może ćwiczyć na manualu?

Kierowca z kodem 78 może ćwiczyć jazdę na manualu tylko z instruktorem w samochodzie szkoleniowym, bo samodzielna jazda takim autem jest traktowana jak jazda bez uprawnień. Nie pomaga tu obecność rodzica czy znajomego z prawem jazdy na pełną kategorię B. Ograniczenie wpisane w prawo jazdy obowiązuje zawsze, niezależnie od tego, kto siedzi obok.

Kod 78 znika po zdaniu egzaminu praktycznego na samochodzie z manualną skrzynią biegów. Ponowny kurs nie jest obowiązkowy, ale bez jazd z instruktorem trudno opanować sprzęgło na poziomie egzaminacyjnym. Osoby, które mają pełną kategorię B i po prostu przez lata jeździły automatem, nie potrzebują egzaminu, tylko praktyki.

Które nawyki z automatu trzeba zmienić?

Najwięcej kłopotu sprawia nawyk ruszania samym gazem i zatrzymywania się samym hamulcem, bez myślenia o biegu. W automacie skrzynia robi to za kierowcę, w manualu każde zatrzymanie bez wciśniętego sprzęgła kończy się zgaśnięciem silnika. Tabela zestawia najczęstsze różnice, które widzimy na pierwszych jazdach.

Sytuacja	Nawyk z automatu	Co trzeba robić w manualu
Ruszanie	Tylko zwolnienie hamulca i gaz	Wciśnięte sprzęgło, jedynka, powolne puszczanie sprzęgła z lekkim gazem
Zatrzymanie	Tylko hamulec	Hamulec, a przed zatrzymaniem wciśnięcie sprzęgła
Zbliżanie się do zakrętu	Hamowanie i dalsza jazda	Hamowanie, redukcja biegu, przejazd na niższym biegu
Lewa noga	Bez zadania	Stale gotowa nad sprzęgłem, ale nie oparta na pedale

 

Jak nauczyć się sprzęgła i ruszania?

Sprzęgło najszybciej opanowuje się na pustym, płaskim placu, gdzie kursant powtarza ruszanie i zatrzymanie kilkanaście razy z rzędu. Chodzi o wyczucie punktu, w którym sprzęgło zaczyna przenosić napęd, a auto lekko drga i chce ruszyć. Ten punkt jest inny w każdym samochodzie, więc warto go wyczuć na aucie, na którym będzie się zdawać.

1. Wciśnij sprzęgło do końca, wrzuć pierwszy bieg i trzymaj nogę na hamulcu.
2. Puszczaj powoli sprzęgło, aż poczujesz lekkie drżenie i spadek obrotów.
3. Przenieś prawą nogę z hamulca na gaz i dodaj go delikatnie.
4. Puszczaj dalej sprzęgło płynnie, aż auto ruszy, a dopiero potem zdejmij z niego nogę całkowicie.

 

Zgaśnięcie silnika na początku nauki jest zupełnie normalne. Ważne, żeby po zgaśnięciu kursant od razu wcisnął sprzęgło, sprawdził bieg i spokojnie spróbował jeszcze raz.

Jak opanować zmianę biegów i redukcję?

Zmiana biegu w górę zwykle przychodzi szybciej niż redukcja, bo ruch ręki jest powtarzalny i auto wyraźnie podpowiada, kiedy silnik pracuje za wysoko. Redukcję trzeba bowiem zaplanować przed zakrętem, rondem czy podjazdem. Kierowcy z automatu często hamują zbyt późno i wtedy nie mają już czasu na spokojną zmianę biegu.

Dlatego na pierwszych jazdach w mieście prosimy kursanta, żeby redukcję wykonywał na prostym odcinku przed skrzyżowaniem, a nie w trakcie skrętu. Przez cały zakręt obie ręce zostają wtedy na kierownicy. Gdy ten porządek wejdzie w nawyk, zmiana biegów przestaje zabierać uwagę potrzebną do obserwacji drogi.

Jak poradzić sobie z ruszaniem pod górę i jazdą w korku?

Ruszanie pod górę najłatwiej opanować z hamulcem postojowym: kierowca puszcza sprzęgło do punktu, w którym auto chce ruszyć, dodaje gazu i dopiero wtedy zwalnia ręczny. Z tej metody korzysta się także na egzaminie praktycznym kategorii B, gdzie ruszanie na wzniesieniu z użyciem hamulca postojowego jest jednym z zadań na placu. Kierowca przyzwyczajony do automatu zwykle odruchowo zwalnia hamulec za wcześnie i auto stacza się do tyłu.

Korek męczy z innego powodu, bo wymaga ciągłego ruszania i zatrzymywania. Pomaga utrzymywanie większego odstępu od poprzedzającego auta i toczenie się na pierwszym biegu zamiast ruszania co kilka metrów. W centrum Warszawy, gdzie prowadzimy jazdy, kursanci mają tych sytuacji pod dostatkiem.

Jak zaplanować jazdy na manualu przed egzaminem?

Najlepiej zaplanować jazdy w kilku blokach w krótkich odstępach, bo przy długich przerwach wyczucie sprzęgła słabnie i każdą lekcję trzeba zaczynać od jego odbudowy. U nas jazdy doszkalające trwają zawsze 2 godziny, odbywają się także w weekendy, a osoby potrzebujące dłuższego przygotowania mogą wybrać pakiet 10 godzin. Pierwszą lekcję zaczynamy w miejscach z małym ruchem, a kolejne przenosimy na zatłoczone ulice.

Osoby zdejmujące kod 78 ćwiczą u nas na Suzuki Swift, czyli na modelu używanym na egzaminach, a samochód możemy też podstawić na egzamin państwowy. Znajome sprzęgło w dniu egzaminu to jeden czynnik stresu mniej.

Sprawdź: Nauka jazdy na automacie – Warszawa.

Podsumowanie

• Kod 78 pozwala ćwiczyć na manualu tylko z instruktorem, a znika po egzaminie praktycznym na manualu.
• Wyczucie sprzęgła na placu jest pierwszym i najważniejszym etapem przesiadki.
• Redukcja przed zakrętem i ruszanie pod górę wymagają najwięcej powtórzeń.
• Jazdy w krótkich odstępach na aucie egzaminacyjnym skracają przygotowanie.